ไนโตรกลีเซอรีน (หรือกลีเซอรีล ไตรไนเตรท)

ไนโตรกลีเซอรีนเป็นยาบรรเทาปวดจากอาการเจ็บหน้าอกที่เกิดจาก กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (angina) มันออกฤทธิ์ขยายหลอดเลือดทั้งหลอดเลือดที่ถูกลิ่มเลือดอุดกั้นอยู่ และหลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำอื่นทั่วร่างกาย ทำให้ลดความดันเลือดได้ และเกิดผลดีต่อระบบไหลเวียนเลือดด้วย

แต่ประโยชน์จากการใช้ยานี้มีจำกัด เพราะยังไม่มีหลักฐานชัดเจนมาสนับสนุนว่าการให้ยานี้แก่ผู้ป่วย AMI เป็นประจำทุกรายไม่ว่าจะด้วยวิธีกิน ฉีด หรือใช้เฉพาะที่ จะมีประโยชน์จริงจัง นอกจากการบรรเทาปวดแต่อย่างใด ดังนั้นเมื่อจำเป็นต้องใช้ยาลดความดันเลือด จึงควรเลือกยาอื่นที่หลักฐานระบุว่าลดอัตราตาย หรืออัตราเกิดภาวะทุพลภาพได้ ดีกว่า เช่นยากั้นเบต้าและ ACE inhibitor ก่อน เว้นเสียแต่ยาเหล่านั้นจะมีข้อห้ามใช้ จึงจะใช้ไนโตรกลีเซอรีน  
การหยอดยาไนโตรกลีเซอรีนชนิดเข้าเส้นเลือด

มีข้อบ่งชี้ในกรณี
  • เจ็บแน่นหน้าอกต่อเนื่อง
  • ใช้รักษาความดันเลือดสูง
  • ใช้รักษาภาวะปอดคั่งน้ำ ( pulmonary congestion) หรือมีภาวะหัวใจล้มเหลว

ชนิดอมหรือพ่น

ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บแน่นหน้าอกควรให้อมหรือพ่นยาไนโตรกลีเซอรีนได้ถึง 3 ครั้ง แต่ละครั้งห่างกัน  3- 5 นาทีจนหายเจ็บ หรือแน่น หรือจนเกิดความดันเลือดตก

ชนิดเข้าหลอดเลือด

ควรให้ไนโตรกลีเซอรีนให้ยาเข้าทางเส้นเลือด ในผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดชนิด STEMI และมี

  • ที่มีกล้ามเนื้อหัวใจด้านซ้ายล้มเหลว LV failure
  • มีอาการเจ็บแน่นหน้าอกต่อเนื่อง
  • มีความดันเลือดสูง
  • มีภาวะปอดคั่งน้ำ
  • ในผู้ป่วยที่เกิดกล้ามเนื้อขาดเลือดซ้ำ recurrent ischemia

ควรให้ไนโตรกลีเซอรีน ทันทีใน 24 – 48 ชั่วโมงแรก โดยควรใช้แบบให้ยาเข้าทางเส้นเลือดเพื่อให้ง่ายต่อการปรับขนาด 

ข้อห้ามใช้ไนโตรกลีเซอรีน
  • ในผู้ป่วยที่มีความดันซีสโตลิกต่ำกว่า 90 mm Hg หรือต่ำลงกว่าของเดิมเกิน 30 mm
  • หรือมีชีพจรช้ากว่า 50 ครั้งต่อนาที หรือเร็วกว่า 100 ครั้งต่อนาที
  • ถ้าสงสัยว่าจะมี RV infarction จาก inferior wall MI หากจะให้ไนโตรกลีเซอรีนต้องทำด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่งเพราะผู้ป่วยกลุ่ม นี้ต้องการให้น้ำเกลือปริมาณที่สูงหัวใจจึงจะทำงานดี
  • ห้ามให้ไนเตรทในผู้ป่วยที่เพิ่งได้รับการรักษาภาวะอวัยวะเพศชายไม่แข็งตัว ด้วยยากลุ่ม phosphodiesterase inhibitor เช่นยา viagra ใน 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา หรือนานกว่านั้นหากเป็นยาชนิดออกฤทธิ์นาน