การรักษาโรคเบาหวานด้วยยา

การรักษาเบาหวานมุ่งเน้น เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดให้ใกล้เคียงปกติ และป้องกันโรคแทรกซ้อนในระยะยาว ในการรักษาเบาหวานมีหลักการที่สำคัญคือการควบคุมอาหาร และการออกกำลังกาย การรักษาจะไม่ได้ผลหากผู้ป่วยมาคุมอาหารหรือออกกำลังกาย ปัจจุบันการรักษาด้วยยา ได้รับความนิยมใช้ในการรักษาโรคเบาหวานชนิดที่สอง เนื่องจากปัจจัยดังต่อไปนี้้

  1. มีหลักฐานยืนยันว่าการควบคุมเบาหวานที่ดี สามารถลดโรคแทรกที่เกิดจากเบาหวาน
  2. การวินิจฉัยเบาหวานใช้เกณฑ์ 126 มก.%ทำให้เริ่มรักษาเบาหวานเร็วขึ้น
  3. ความปลอดภัยของยามีมากขึ้นเกิดภาวะน้ำตาลต่ำน้อยลง

แต่อย่างไรก็ตามก่อนให้ยาเม็ดลดระดับน้ำตาลควรได้ควบคุมอาหาร และออกกำลังกายอย่างที่เสียก่อน

ยาเม็ดลดระดับน้ำตาลในเลือดมีกี่ประเภท เราแบ่งยาเม็ดลดระดับน้ำตาลออกเป็น 2 ประเภท

  1. เสริมการออกฤทธิ์ของอินซูลิน Agents Enhancing the Effectiveness of Insulin ยาในกลุ่มนี้ไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำยาในกลุ่มนี้ได้แก่
  1. ยาเพิ่มการหลั่งของอินซูลิน Agents Augmentating the supply of Insulin ยาในกลุ่มนี้เพิ่มการหลั่งของอินซูลิน ได้แก่
 
ตารางแสดงยาลดน้ำตาล คุณสมบัติ ขนาดและวิธีใช้
ชื่อสามัญ ขนาดเม็ด ( มก) ขนาดยาต่อวัน (มก.) วิธีการใช้ จำนวนครั้ง/วัน ระยะเวลาออกฤทธิ์ (ชม.) ทางขับยา
Metformin 500,850 500-3000 2-3 หลังอาหาร 5-6 ไต
Acarbose 50,100 150-300 3 พร้อมอาหาร ไม่ถูกดูดซึม
Troglitazone 200 200-600 1 9

Sulfonylurea

Tolbutamide 500 500-3000 2-3 6-10 ไต 100%
Chlorpropamide 250 125-500 1 24-72 ไต 100%
Glibenclamide 5 2.5-30 1-2 20-24 ไต 50%
Glipizide 5 2.5-30 2 12-14 ไต 85%
Glicazide 80 40-320 1-2 10-15 ไต 60-70%
Gliquidone 30 15-120 1-2 8-12 ไต5-10%
Glimepiride 1,2,3 1-6 1 24 ไต 60%
Repaglinide 1,2,3 1-16 3

ตารางเปรียบเทียบผลของยาเม็ดลดน้ำตาลในการรักษาเบาหวาน

ตารางเปรียบเทียบทางคลินิกของยาเม็ดลดน้ำตาล

ชนิดของยา ตำแหน่งออกฤทธิ์ ผลต่อน้ำตาล FPG ที่ลด (มก.%) HbA1cที่ลด (%)
Acarbose ลำไส้เล็ก น้ำตาลหลังอาหาร 16-20 0.5-1
Metformin ตับ และลำไส้ ลดน้ำตาลตอนเช้า และน้ำตาลทั้งวัน 58 1-2
Repaglinide เบตาเซลล์ น้ำตาลหลังอาหาร และน้ำตาลหลังอาหาร   1-2
Sulfonylurea เบตาเซลล์ ลดน้ำตาลตอนเช้า และน้ำตาลทั้งวัน 50-60 1-2
Troglitazone กล้ามเนื้อ และไขมัน ลดน้ำตาลตอนเช้า และน้ำตาลหลังอาหาร 25-40 0.5-1.5
ยารักษาเบาหวาน