Alpha-Fetoprotein (AFP)

AFP มักมีค่าสูงกว่าปกติมากในผู้ป่วย มะเร็งตับ (hepatocellular carcinoma)  และมะเร็งของรังไข่ และ/หรือ อัณฑะ ชนิด embryonal cell carcinoma   รวมทั้งยังอาจพบระดับสูงขึ้นได้ในมะเร็งปอด และมะเร็งของระบบทางเดินอาหาร  โดยระดับ AFP ที่ตรวจพบมักจะสัมพันธ์กับระยะของโรคมะเร็งด้วย นั่นคือ ในมะเร็งระยะต้นมักพบ AFP สูงขึ้นเพียงเล็กน้อย แต่จะสูงมากขึ้นเป็นลำดับในมะเร็งระยะท้าย  นอกจากนั้นยังอาจพบ AFP สูงขึ้นได้ในผู้ป่วยโรคตับอื่นๆ ที่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ระดับมักไม่สูงมากนัก

AFP เป็น tumor marker ที่ได้รับการยอมรับให้นำมาใช้ตรวจหามะเร็งตับ ในกลุ่มที่เสี่ยง (high-risk population) ซึ่งได้แก่ ผู้ป่วยตับอักเสบเรื้อรัง (chronic hepatitis), ผู้ที่เป็นพาหะของไวรัสตับอักเสบ บี (hepatitis B carrier), ผู้ป่วยโรคตับแข็ง (cirrhosis) เป็นต้น  โดยแนะนำให้ตรวจซ้ำทุก 3 - 6 เดือน และ/หรือ ร่วมกับการตรวจอัลตราซาวด์ (ultrasound) ของตับ 

AFP เป็นค่าโปรตีนที่สร้างมาจากเยื่อบุผิวของเซลล์ถุงไข่ (yolk sac), เซลล์ตับ และทางเดินอาหารของทารกในครรภ์มารดา  มีระดับสูงสุดในเลือดประมาณสัปดาห์ที่ 13 ของทารกในครรภ์  หลังจากนั้นจะมีปริมาณลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อใกล้คลอด จนมีระดับเท่าระดับปกติในผู้ใหญ่ภายใน 2-3 สัปดาห์หลังคลอด   จึงพบ AFP สูงได้ในภาวะดังต่อไปนี้ (แต่เป็นภาวะปกติ)

คนทั่วไปจะตรวจพบ AFP ได้ในระดับต่ำๆ ใช้ค่านี้ในการตรวจสอบความผิดปกติของรก และเนื้อเยื่อที่เกี่ยวข้องกับรก และยังสามารถตรวจพบในผู้ป่วยมะเร็งตับ

ข้อบ่งชี้ในการเจาะเลือด

โรคมะเร็งชนิดไหนที่มีค่า AFP สูง

โรคที่ไม่ใช่มะเร็งแต่มีค่า AFP สูง

ค่าปกติของ AFP

AFP=<15 ng/ml

ความผิดปกติที่พบ

  1. ค่าน้อยกว่าค่าปกติ ถือว่าปกติเพราะคนปกติส่วนใหญ่จะตรวจไม่พบหรือพบได้ค่าต่ำ
  2. ค่าสูงมาก อาจจะมีโรค

ประโยชน์ของการตรวจ alpha-fetoprotein

การคัดกรองความพิการของทารกในครรภ์ โดยจะเริ่มตรวจพบความผิดปกติเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 15 สัปดาห์ เช่น

ใช้การวินิจฉัยภาวะน้ำเดินก่อนกำหนด

พบว่าผู้ที่มีภาวะน้ำเดินก่อนกำหนดจะตรวจพบ AFP ในน้ำหลั่งจากช่องคลอด

มะเร็งตับ Hepatocellular carcinoma (HCC)

ผู้ป่วยตับอักเสบเรื้อรังทั้งไวรัสบีและซีจะมีโอกาศเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งตับควรจะได้รับการเจาะเลือตรวจ AFPและคลื่นเสียงความถี่สูงทุก 6 เดือน

ตับวาย Acute liver failure

 

การตรวจค่า AFP ในคนท้อง

Albumin | Globulin | Alkaline phosphatase | AST | ALT | Bilirubin | การแข็งตัวของเลือดGamma Glutamic Transpeptidase | lactic dehydrogenase test การตรวจการทำงานของตับ Thromboplastin | Prothrombin time | การตรวจมะเร็งตับ


   
Free Sitemap Generator