โรคเบาหวานกับการตั้งครรภ์

การตรวจคัดกรองเบาหวานขณะตั้งครรภ์[Gestational Diabetes:GDM]

เด็กที่เกิดจากมารดาที่เป็นเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์มักพบความผิดปกติได้หลายแบบ เช่นเด็กตัวโตมีน้ำหนักมากกว่า4000กรัม [macrosomia] หรือพบความพิการแต่กำเนิด ดังนั้นจึงมีความจำเป็นต้องทราบว่า คนที่ตั้งครรภ์กลุ่มไหนจะเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน

แบ่งผู้หญิงขณะตั้งครรภ์เป็น3กลุ่มดังนี้

  1. กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงในการเป็นเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์[GDM]ได้แก่  
  • ความอ้วน
  • อายุมากกว่า 25ปี
  • มีน้ำหนักเกินก่อนตั้งครรภ์
  • มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน
  • เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์
  • ตรวจพบน้ำตาลในปัสสาวะ
  • เคยคลอดเด็กที่มีน้ำหนักมาก
  • เคยคลอดเด็กที่เสียชีวิตในครรภ์
  1. กลุ่มที่เสี่ยงปานกลาง คือกลุ่มที่ไม่เข้าเกณฑ์ทั้งสองกลุ่ม
  2. กลุ่มที่มีความเสี่ยงต่ำได้แก่
  • อายุน้อยกว่า25ปี
  • น้ำหนักของหญิงก่อนตั้งครรภ์อยู่ในเกณฑ์ปกติ
  • ประวัติการตั้งครรภ์ครั้งก่อนปกติ
  • ไม่พบความผิดปกติในการตรวจน้ำตาล
  • ไม่พบผู้ป่วยเบาหวานในครอบครัวสายตรง
  • พบ [GDM] ในชุมชนต่ำ

ในกลุ่มเสี่ยงสูงให้ตรวจหากลูโคสในเลือดให้เร็วที่สุด หากปกติให้ตรวจอีกครั้งเมื่อตั้งครรภ์24-48สัปดาห์

ในกลุ่มเสี่ยงปานกลางให้ตรวจหากลูโคสเมื่อตั้งครรภ์24-48สัปดาห์

ในกลุ่มเสี่ยงต่ำไม่ต้องตรวจหากลูโคส

วิธีการตรวจ  

ให้เจาะวัดระดับกลูโคสในพลาสมาหลังการอดอาหารอย่างน้อย8ชั่วโมง [fasting plasma glucose :FPG] > 126มก.% หรือ การสุ่มวัดระดับกลูโคสในพลาสมา [random plasma glucose:RPG] โดยไม่กำหนดเวลาอดอาหาร >200 มก.%ให้วินิจฉัยว่าเป็นเบาหวาน หากน้ำตาลต่ำกว่านี้ให้ทดสอบว่าเป็น GDM หรือไม่ มีสองวิธี

  1. ทดสอบความทนทานกลูโคส [oral glucose tolerance test:OGTT] โดยการกินกลูโคส100กรัมแล้วเจาะหากลูโคสที่ 1 ,2,3 ชั่วโมง ต้องงดอาหาร8-14ชั่วโมง และกินอาหารไม่จำกัด[glucose>150 gram/day]เป็นเวลา3วันผู้ป่วยนั่งและไม่สูบบุหรี่ตลอดการทดสอบและ ระดับน้ำตาลต้องเท่ากับหรือเกินค่าในตารางอย่างน้อย 2 ค่า
  2. การทดสอบความทนทานกลูโคส [glucose challenge test: GCT] โดยการกินกลูโคส 50กรัมแล้วเจาะหากลูโคสถ้าพบว่าสูงกว่า140 มก.%ให้ทำตามข้อ1ต่อไป
ตารางแสดงการตรวจ oral glucose tolerance test:OGTT
  มก.% mmol/l
กลูโคสหลังงดอาหาร8-14 ชม. 95 5.3
1-ชั่วโมงหลังกินกลูโคส

180

10.0

2-ชั่วโมงหลังกินกลูโคส

155

8.6

3-ชั่วโมงหลังกินกลูโคส

140

7.8

การวินิจฉัย โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ